Yeni Tirebolu - 400 Sene Önce Giresun Nasıldı?

Yeni Tirebolu, Yeni Sahibini Arıyor Bulancak'ta OSB Sevinci Emre Toraman'a Sert Tepki GTSO'dan Demir Yolu Mektubu Aşırı Soğuklar Fındığı Etkilemedi Havaalanının Deniz Dolgusuna Başlandı Çanakçı’da Sütler Toplanıyor Görele'de Sokaklara Kum Döküldü Terör Mağdurları Hekim'i Seçti Giresun'da Doğaya Yem Bırakıldı

400 Sene Önce Giresun Nasıldı?

Doğumunun 400'üncü yılı kutlanan tarihin en önemli seyyahlarından olan Evliya Çelebi'nin "Seyahatname"sinde Ordu ve Giresun'da yer alıyor.

20 Aralık 2011 Salı 00:59

Birleşmiş Milletler Eğitim, Bilim ve Kültür Kurumu (Unesco), 2011 yılını, Evliya Çelebi'nin 400'üncü doğum yılı olması sebebiyle Evliya Çelebi yılı olarak ilan etmişti.

Neredeyse ömrünün tamamını seyahat ederek geçiren Evliya Çelebi, bundan 400 yıl önceki Ordu ve Giresun'u da ziyaret etmiş, ünlü eseri "Seyahatname"sinde bu iki şehirden de bahsetmiş.

Evliya Çelebi Seyahatname'de Giresun'u şöyle anlatır;

"Trabzon Eyaleti'nin sınırının başladığı yer de Paşa Hası'dır. Hâkimi Müslüman'dır. Üç yüz payesiyle (rütbe) mükellef kazadır. Yeniçeri Ocağı'ndan serdarı, kale ağası, neferleri, gümrük emini, müftüsü, nakibi (vekili) vardır. Deniz kıyısında Canik yani Samsun ile Trabzon arasındadır.

Trabzon, Giresun'un doğusuna düşer. Burası Ceneviz Frengi'nin elinde iken mâmur ve büyük bir şehir imiş. Hala o zaman yapılarının eserleri görünür. Fakat Giresun şimdi o kadar büyük şehir değildir. Çarşı içinde camileri, mescitleri, han, hamam, çarşı ve pazarları vardır. Kalesi deniz kıyısındadır. Bağ ve bahçelerinde meyveleri çoktur. Liman âlâ, yani iyi demir tutar yataktır. Fakat batı rüzgârında biraz sıkıntılı olur.

Limanın batı tarafında bir küçük adası vardır. Nice kereler kazaklar, o adanın arkasına şaykalarını yani altı düz gemilerini saklayıp, karadan asker dökerek bu şehirden bol para almışlar, şehri ateşe yakmışlardır. Çünkü, kalesi şehri koruyamaz. Bu şehir, Trabzon Eyaleti'ne tâbi olmakla birlikte Ömer Paşa askerinden niceleri denizi bırakarak kara yoluyla giderler."

SEYAHATNAME'DE ORDU

Seyahatname'ye göre; Evliya Çelebi, Ordu'ya deniz yolu ile gelir. O zamanki adı Vona olan Perşembe Limanı'ndan karaya çıkar.

Evliya Çelebi, o günkü Ordu'yu şöyle anlatır:

"Halkı ekseriye yani çoğunlukla Rum ve Tuna Türkü. Camileri, hamamı, hanı, küçük çarsısı vardır. Serdarı yani başkumandanı, 150 Akçalı kadısı vardır. Perşembe, Fatih devrinde Osmanlılara geçmiştir, Canik yani Samsun sancağında Subaşılıktır. O kadar ileri gelenleri yoktur. Burası güzel demir tutar büyük bir limandır. Gemilerin, demir bırakmadan yatması mümkündür."

Seyahatname'de, bundan yaklaşık 400 yıl öncesinde, Ordu'ya göre Giresun'da daha fazla hareketliliğin olması ise dikkat çekici.